Autor: Anna Elżbieta Strzała

Porównanie polskich organizacji pozarządowych z sytuacją sektora w innych krajach Unii Europejskiej jest niezwykle trudne i skomplikowane. Ze względu na różnice prawne, ekonomiczne i społeczne funkcjonowania sektora pozarządowego w Polsce oraz brak jednolitej metodologii badawczej, jakiekolwiek porównanie wymagałoby przeprowadzenie analiz zawierającej interpretację wszystkich różnic w odniesieniu do poszczególnych krajów.

Dla ogólnego zobrazowania funkcjonowania polskich organizacji pozarządowych na tle innych krajów europejskich, przydatne mogą być badania The Johns Hopkins University Institute for Policy Studies Center for Civil Society Studies^[1]. Informacje przedstawione w ramach The Johns Hopkins Comparative Nonprofit Sector Project zostały zebrane z zastosowaniem jednolitej metodologii badawczej i dotyczą potencjału ludzkiego w sektorze obywatelskim. Udział zatrudnienia w organizacjach pozarządowych w stosunku do ogółu liczby osób aktywnych gospodarczo przedstawia poniższy wykres.

Wykres 1, Udział zatrudnienia w organizacjach pozarządowych w stosunku do ogółu liczby osób aktywnych gospodarczo w poszczególnych krajach UE, 2002-2003

Źródło: opracowanie własne na podstawie L. M. Salamon, S. W. Sokolowski, R. List, Global Civil Society. An Overview, The Johns Hopkins University Institute for Policy Studies Center for Civil Society Studies, Baltimore 2003.

Polska wg tych danych znajduje się na ostatnich miejscach wśród krajów europejskich.

Drugim źródłem danych porównawczych może być corocznie realizowany NGO Sustainability Index[2] - narzędzie Biura Europy i Eurazji USAID (United States Agency for International Development), które ocenia stopień rozwoju i zdolność przetrwania sektora pozarządowego w Europie i Eurazji. Indeks opiera się na siedmiu wymiarach sektora pozarządowego:

• środowisku prawnym,
• zdolnościach organizacyjnych,
• opłacalności finansowej,
• rzecznictwie,
• świadczeniu usług,
• infrastrukturze,
• wizerunku publicznym.

W ramach tych obszarów przyznaje się punkty od 1 do 7, gdzie 1 oznacza największą stabilność i zdolność przetrwania, a 7 - najmniejszą. Według danych z raportu za 2007 r. ogólny stopień rozwoju i zdolność przetrwania sektora pozarządowego przedstawia poniższy wykres.

Wykres 2, NGO Sustainability Index w poszczególnych krajach UE, 2007

Źródło: opracowanie własne na podstawie The 2007 NGO Sustainability Index for Central and Eastern Europe and Eurasia, United States Agency for International Development, 11^th Edition - June 2008.

Według raportów z lat 2004-2006 sytuacja sektora pozarządowego w Polsce utrzymuje się na tym samym poziomie.

[1] Por. L. M. Salamon, S. W. Sokolowski, R. List, Global Civil Society. An Overview, The Johns Hopkins University Institute for Policy Studies Center for Civil Society Studies, Baltimore 2003.

[2] Por. The 2007 NGO Sustainability Index for Central and Eastern Europe and Eurasia, United States Agency for International Development, 11^th Edition - June 2008.