Trzeci sektor w Traktacie ustanawiającym Wspólnotę Europejską (TWE)

Traktat nie wymienia pojęcia "organizacja pozarządowa". Odniesienia do problematyki związanej z trzecim sektorem znajdują się w art. 138 i 139 TWE dotyczących dialogu społecznego oraz art. 257 TWE powołującym Komitet Ekonomiczno-Społeczny. Art. 257 TWE, w brzmieniu zmienionym postanowieniami Traktatu z Nicei, stanowi, że Komitet składa się z przedstawicieli różnych gospodarczych i społecznych grup zorganizowanego społeczeństwa obywatelskiego. Dotychczas obowiązująca wersja tego artykułu mówiła, że Komitet składa się z przedstawicieli różnych grup życia gospodarczego i społecznego.

Problematyce trzeciego sektora zostały również poświęcone dwie deklaracje: deklaracja nr 23 w sprawie współpracy ze stowarzyszeniami charytatywnymi dołączona do traktatu z Maastricht oraz deklaracja nr 38 w sprawie wolontariatu dołączona do Traktatu Amsterdamskiego.

Do podstawowych dokumentów dotyczących organizacji pozarządowych wydanych przez Komisję Europejską należą:

• Promowanie organizacji społecznych i fundacji w Europie" ("Promoting the role of Voluntary organisations and Fundations in Europe" COM/97/0241 final) oraz
• Komisja Europejska i organizacje pozarządowe: budowanie silniejszego partnerstwa" z 18 stycznia 2000r ("The Commission and non-governmental organisations: building a stronger partnership" COM (2000)11 final),

Kwestia organizacji pozarządowych oraz ich roli w budowaniu społeczeństwa obywatelskiego została również poruszona w Białej Księdze na temat rządzenia przygotowanej przez Komisję Europejską (White Paper on European Governance COM (2001) 428 final).

Konwent a trzeci sektor

W lutym 2002r, w związku z rozpoczęciem obrad Konwentu, cztery europejskie sieci organizacji pozarządowych oraz Konfederacja Związków Zawodowych (ETUC) powołały Grupę Kontaktową Społeczeństwa Obywatelskiego. Grupa przygotowywła stanowiska w sprawach dyskutowanych przez Konwent.

W Konwencie, jako obserwatorzy, zasiadają osoby związane z organizacjami pracodawców i związkami zawodowymi.

Przedstawicieli organizacji pozarządowych wpływali na prace Konwentu poprzez Forum Konwentu.

Forum zostało zorganizowane w formie strony internetowej, na której opublikowano stanowiska organizacji reprezentujących społeczeństwo obywatelskie w sprawach dyskutowanych podczas obrad Konwentu oraz opinie na temat przepisów projektu Traktatu;

• dyskusje organizowane na poziomie krajowym;
• prace w ośmiu grupach kontaktowych zajmujących się poszczególnymi sektorami działalności organizacji pozarządowych ("sprawy społeczne", "środowisko", "zespoły eksperckie", "obywatele i instytucje", "władze lokalne i regionalne", "prawa człowieka", "rozwój", "kultura");
• sesję plenarną Konwentu

Sesja poświęcona problematyce społeczeństwa obywatelskiego została zorganizowana 24 i 25 czerwca 2002.
Zobacz protokół z sesji

Sieci Europejskie

Sieci są wyrazem samoorganizacji sektora pozarządowego na szczeblu europejskim. Łączą organizacje pozarządowe działające w poszczególnych sektorach i reprezentują ich interesy wobec instytucji wspólnotowych. Do jednej z najprężniej działających sieci należy Platforma Europejskich Społecznych Organizacji Pozarządowych (Platform of European Social NGOs).