Od 1 stycznia 2004 r. podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych mogą w zeznaniu rocznym pomniejszyć należny podatek o kwotę przekazaną na rzecz organizacji pożytku publicznego, jednak nie więcej niż do wysokości 1% należnego podatku. Początkowo podatnik samodzielnie dokonywał przekazania wyliczonej w zeznaniu podatkowym kwoty 1% podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego, po czym oczekiwał na zwrot w/w kwoty z urzędu skarbowego. Od 2007 r. wprowadzono dwie zmiany w sposobie przekazywania 1% należnego podatku, jak również uproszczono mechanizm przekazywania  1 % podatku. Po pierwsze poszerzono grupę podatników, którzy mogą wspierać organizacje pożytku publicznego, o podatników opodatkowanych wg stawki 19% z pozarolniczej działalności gospodarczej lub działów specjalnych produkcji rolnej oraz podatników opodatkowanych wg stawki 19% z odpłatnego zbycia papierów wartościowych lub pochodnych instrumentów finansowych. Druga zmiana polegała na tym, że podatnik nie musiał sam dokonywać wpłaty na rachunek wybranej organizacji pożytku publicznego, a w składanym zeznaniu wskazywał jedynie jej nazwę oraz nr KRS, natomiast przekazania dokonywał bezpośrednio naczelnik właściwego urzędu skarbowego.

           Zgodnie z obecnie obowiązującym rozwiązaniem (art. 27a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz.  873 z póź. zm.) Minister Pracy i Polityki Społecznej, prowadzi w formie elektronicznej wykaz organizacji pożytku publicznego, na które podatnik podatku dochodowego od osób fizycznych, zgodnie z odrębnymi przepisami, może przekazać 1 % podatku. Wykaz aktualizowany jest na bieżąco o podmioty, które uzyskały status organizacji pożytku publicznego. Naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego przekazuje w lipcu lub sierpniu 1% podatku należnego wynikającego z zeznania podatkowego jak również z korekty tego zeznania, pod warunkiem zapłaty w pełnej wysokości podatku należnego stanowiącego podstawę obliczenia kwoty 1%.

           Ustawa z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw, obowiązująca od dnia 12 marca 2010 r. zakłada nowe rozwiązania dot. systemu przekazywania 1% podatku dochodowego od osób fizycznych, które mają zastosowanie do rozliczeń za rok 2010. Mianowicie Minister Pracy i Polityki Społecznej opublikował do dnia 15 grudnia danego roku wykaz zawierający organizacje posiadające status pożytku publicznego na dzień 30 listopada. Następnie wykaz został uzupełniony o dane, przede wszystkim nr rachunków bankowych, przekazane przez Ministra Finansów jak i zainteresowane organizacje. Skróceniu uległ termin przekazania kwot uzyskanych z 1% OPP, mianowicie przekazanie nastąpuje w terminie od maja do lipca roku następującego po roku podatkowym.

           Wg stanu na 30 października 2009 r. łączna kwota 1% podatku należnego przekazana na rzecz organizacji pożytku publicznego z zeznań za 2008 r. wyniosła 380,1 mln zł, natomiast 7.324.953 podatników zdecydowało się na przekazanie 1% podatku, co stanowi ponad 28 % ogółu podatników . Dla porównania w pierwszym roku obowiązywania regulacji zaledwie 80 tys. podatników przekazało na rzecz organizacji pożytku publicznego kwotę w wys. 10,4 mln zł. W kolejnym roku uczyniło to już ponad 680 tys. podatników, a kwota przekazana wzrosła do 41,6 mln zł. W następnych latach zainteresowanie instytucją 1% sukcesywnie wzrastało, a zdecydowany wzrost kwoty, jak i liczby podatników, obserwujemy w 2008 r. (rozliczenia za 2007 r.). Związane to było ze zmianą mechanizmu alokacji (po raz pierwszy przekazania 1% podatku dokonali naczelnicy urzędów skarbowych) oraz z rozszerzeniem kręgu podatników, którzy mogli skorzystać z tej formy wsparcia działalności społecznie użytecznej.    

             W chwili obecnej kwestie związane z przekazywaniem środków pochodzących z 1% podatku należnego reguluje art. 27 i art. 27a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz. U. Nr 96, poz. 873 z późn. zm.), art. 45c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 51, poz. 307 z późn. zm.) oraz art. 21b ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. Nr144, poz. 930 z późn. zm.).

           W myśl art. 27 ust. 1 ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie podatnicy podatku dochodowego od osób fizycznych przekazują 1% podatku obliczonego zgodnie z przepisami podatkowymi na rzecz wybranej przez siebie organizacji pożytku publicznego. Ponadto, zgodnie z art. 45c ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wprowadzonym ustawą z dnia 22 stycznia 2010 r. o zmianie ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 28, poz. 146), który wszedł w życie dnia 1 stycznia 2011 r., podatnik podatku dochodowego w składanym przez siebie zeznaniu może również podać dodatkowe informacje, które w jego ocenie mogą mieć wpływ na dystrybucję środków gromadzonych przez organizacje pożytku publicznego. Informacje te, będzie mógł zamieścić w zeznaniu, w specjalnie do tego przeznaczonej rubryce. Warto jednak zaznaczyć, że złożenie powyższego oświadczenia było już możliwe w zeznaniach podatkowych za rok 2008. Nie było to jednak unormowane w ustawie, lecz w rozporządzeniu określającym wzór tego zeznania.  

           Jednakże wskazania zawarte w zeznaniach podatkowych osób przekazujących 1%, dotyczące wsparcia konkretnego celu, nie mają charakteru wiążącego, lecz są traktowane jako pewnego rodzaju wytyczne dla organizacji będącej beneficjentem tych środków. Przekazywanie środków z 1% na konkretny wskazany przez podatnika cel nie jest prawnym obowiązkiem organizacji. Nie oznacza to jednak, że organizacja pożytku publicznego może wykorzystywać środki z 1% w sposób dowolny. Ogranicza ją w tym zakresie ustawa, nakazując wykorzystanie ich wyłącznie na działalność pożytku publicznego (art. 27 ust 2 ustawy o DPPioW).

W odniesieniu do kwot 1% podatku przekazywanych z zeznań podatkowych za 2009 r. zastosowanie mają:

1)  art. 45c ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000 r., Nr 14, poz. 176, z późn. zm.),

2)  art. 21b ustawy z dnia 20 listopada 1998 r. o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne (Dz. U. z 1998 r., Nr 144, poz. 930, z późn. zm.)

2)  art. 27a ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (Dz.U. Nr 96, poz. 873, z późn. zm.)

w brzmieniach nadanych ustawą z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. Nr 209, poz. 1316).

Analogicznie jak z zeznań podatkowych za rok 2008 przekazania 1% podatku na rzecz OPP z zeznań podatkowych za 2009 r. dokonują naczelnicy urzędów skarbowych. Czynią to na podstawie wniosków osób fizycznych zawartych:

1)  w terminowo złożonych zeznaniach podatkowych PIT-28, PIT-36, PIT-37, PIT-36L, PIT-38 oraz PIT-39, albo

2)  w korektach ww. zeznań złożonych nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od upływu terminu dla złożenia zeznania podatkowego.

Fizycznego przekazania pieniędzy naczelnicy urzędów skarbowych dokonują w kwietniu lub maju 2010 r. z zeznań PIT-28 oraz w lipcu lub sierpniu z pozostałych zeznań, tj. po upływie terminu na składanie korekt, w których podatnik może zamieścić wniosek o przekazanie 1% podatku na rzecz wybranej przez siebie OPP (dwumiesięczny termin na złożenie korekty zeznania podatkowego PIT-28 za 2009 r. upływa 31 marca 2010 r., odpowiednio 30 czerwca 2010 r. w przypadku PIT-36, PIT-36L, PIT-37, PIT-38 oraz PIT-39).

Przekazanie kwot 1% następuje na rachunek bankowy OPP, podany przez organizację i zamieszczony w „Wykazie organizacji pożytku publicznego" prowadzonym przez Ministra Pracy i Polityki Społecznej w formie elektronicznej na stronie internetowej Biuletynu Informacji Publicznej.

Obowiązek podania numeru rachunku bankowego wynika z postanowień ust. 4 ww. art. 27a ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie. Przepis ten stanowi, że „organizacje pożytku publicznego są obowiązane zamieścić na stronie internetowej prowadzonej przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego numer rachunku bankowego właściwego do przekazania zgodnie z odrębnymi przepisami 1 % podatku oraz oświadczenie dotyczące nieprowadzenia działalności gospodarczej polegającej na wytwarzaniu wyrobów przemysłu elektronicznego, paliwowego, tytoniowego, spirytusowego, winiarskiego, piwowarskiego, a także pozostałych wyrobów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 1,5 %, oraz wyrobów z metali szlachetnych albo z udziałem tych metali, lub handlu tymi wyrobami."